Schengen vizesine ilişkin son dönemde artan şikâyetler Meclis’e taşındı.
DEM Parti Mersin Milletvekili Perihan Koca Doğan Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından yanıtlanması istemiyle soru önergesi verdi.
“KAÇ FİRMA/ŞAHIS HAKKINDA İDARİ VEYA HUKUKİ İŞLEM YAPILDI?”
Doğan şu soruları sordu:
“Bot yazılımlar aracılığıyla vize randevularım bloke ederek karaborsada fahiş fiyatlarla satan paravan şirketler, acenteler veya şahıslar hakkında Bakanlığınızca (özellikle Reklam Kurulu ve Tüketicinin Korunması birimleri üzerinden) yürütülen aktif bir inceleme veya soruşturma bulunmakta mıdır?
Bugüne kadar vatandaşların randevu mağduriyetini fırsata çevirerek haksız ticari kazanç sağladığı tespit edilen kaç firma/şahıs hakkında idari veya hukuki işlem yapılmıştır? Bu işlemler kapsamında uygulanan cezai yaptırımların boyutu nedir?
Randevu satışları karşılığında vatandaşlardan şahsi IBAN numaralan üzerinden kayıt dışı ödeme alındığı ve fatura kesilmediği iddialarına yönelik. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile koordineli bir denetim çalışması yürütülmekte midir?
Son bir yıl içerisinde, vize randevularının karaborsaya düşmesi, fahiş danışmanlık ücretleri ve haksız uygulamalar ile ilgili Bakanlığınıza veya ÇİMER aracılığıyla kaç adet tüketici şikayeti ulaşmıştır? Bu şikayetlerin ne kadarı tüketicinin lehine çözüme kavuşturulmuştur?
Schengen vize uygulamasının sonlandırılması ve yurttaşlarımızın mağduriyetlerinin son bulmasına yönelik hükümetinizce yürütülen bir çalışma var mıdır?”
BAKAN BOLAT’TAN AÇIKLAMA GELDİ
Önergeyi yanıtlayan Bakan Bolat ise şu cevapları verdi:
“Tüketiciler tarafından Bakanlığımıza; CİMER, Alo 175 Tüketici Danışma Hattı, Tüketici Hakem Heyetleri, e-Devlet kapısı, Bakana Ulaşın gibi kanallar aracılığıyla başvurular iletilmektedir. Son beş yıllık dönemde vize başvuru aracılığı hizmetlerine ilişkin 143 adet CİMER ve 10 adet e-Devlet başvurusu iletilmiş olup, uyuşmazlıkların çözülmesi amacıyla söz konusu başvurular 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında hak arama yollarına yönlendirilmiştir.
Bununla birlikte, tüketici hakem heyetlerine e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) kanalıyla, şahsen veya posta yoluyla başvuru yapılabilmektedir. 2026 yılı için tüketici hakem heyetleri başvuru parasal sınırı 186.000 TL olup, bu değerin üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici mahkemeleri görevlidir.
Bu kapsamda, TÜBİS üzerinde yapılan incelemede, “vize başvuru aracılığı hizmeti sunan kurumlara” yönelik son beş yılda tüketici hakem heyetlerine 1.187 adet başvuru yapıldığı tespit edilmiştir. Öte yandan, vize başvuru aracılığı hizmeti sunan kurumların sundukları hizmetlerin fiyatlandırılması, iade koşulları ve bilgilendirme yükümlülükleri bakımından tüketicinin korunması mevzuatında genel hükümler olduğu için, bu spesifik konuya mahsus özel bir düzenleme bulunmamaktadır.
“REKLAM KURULU’NCA İNCELENMEKTEDİR”
“Diğer taraftan, Türkiye’de vize danışmanlık hizmeti sunan şirketlerin hizmetlerine ilişkin reklam ve tanıtımlar, gerek başvuru üzerine gerek re’sen, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 61’inci ve 62’nci maddeleri kapsamında Reklam Kurulunca incelenmektedir.
2023 yılı itibarıyla, 6502 sayılı Kanun’un 61’inci maddesi kapsamında tüketicileri aldatıcı-yanıltıcı reklamlara yer verdiği değerlendirilen bir şirket hakkında anılan reklamları durdurma, bir diğer şirket hakkında da anılan reklamları durdurma ile birlikte idari para cezaları uygulanmasına karar verilmiştir. Son olarak, vize ve vize randevusu süreçlerine ilişkin reklam ve tanıtımları 6502 sayılı Kanun’un 61’inci maddesi kapsamında tüketicileri aldatıcı ve yanıltıcı olabileceği değerlendirilen 6 firma hakkında, Reklam Kurulunun 10.04.2026 tarih ve 2026/171 onayı ile re’sen inceleme başlatılmıştır. 11.06.2026 tarih ve 370 sayılı Reklam Kurulunda ise re’sen inceleme başlatılan 6 firma hakkında reklamların tedbiren durdurulmasına karar verilmiş olup, inceleme sürecinin tamamlanmasının ardından Reklam Kurulu tarafından söz konusu dosyalara ilişkin nihai karar verilecektir.”
