Fındık üretimi, Türkiye’nin tarımsal ihraç ürünleri arasında büyük bir öneme sahipken, son dönemde yaşanan verim düşüklüğü çiftçilerin maliyetlerini artırmakta. Uzmanlar, bu sorunun çözüme kavuşturulması için fındık bahçelerinde yapılması gereken bakım ve yenileme çalışmalarına dikkat çekiyor. Giresun Üniversitesi Fındık İhtisaslaşma Koordinatörü Doç. Dr. Ali Turan, fındık tarımında önemli bir sorun olarak bilinen kahverengi kokarca zararlısının varlığını kabul etse de, asıl tehlikenin verim kaybı olduğunu ifade ediyor.
Turan, yaşlanan fındık bahçelerinin gençleştirilmesi gerektiğini vurgulayarak, verimin kritik bir sorun olduğunu belirtti. Özellikle Ordu, Giresun ve Trabzon gibi birinci standart bölge olarak adlandırılan yerlerde bahçelerin yaşlanması nedeniyle verimin ciddi ölçüde düştüğünü kaydetti. Türkiye’nin dünya fındık üretimindeki payının da son yıllarda azaldığına dikkat çeken Turan, Tarım Bakanlığı verileri doğrultusunda bu payın yaklaşık 15 yıl öncesine göre düştüğünü aktardı.
Üreticilerin fiyat beklentilerinin verimle doğrudan ilişkili olduğunun altını çizen Turan, “Fiyatlar ne kadar artırılırsa artırılsın, dekardan elde edilen verim düşük olduğu sürece çiftçiyi memnun etmek mümkün değil. Türkiye’de dekara ortalama verim yaklaşık 80 kilogram seviyesinde. Bu miktar, maliyetleri karşılamaya yetmiyor. Verimin en az 150-200 kilogram seviyelerine çıkarılması gerekiyor. Aksi takdirde fiyat tartışmaları devam edecek” dedi.
Verim düşüklüğünün yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sosyal sonuçlar da doğurduğunu belirten Turan, düşük gelir nedeniyle çiftçilerin bahçelerden uzaklaştığını ifade etti. Son dönemlerde artan maliyetler ve azalan verim nedeniyle birçok üreticinin bahçelerini terk ettiğini veya yarıcıya devrettiğini vurgulayan Turan, artık yarıcıların da bahçeleri bırakmaya başladığını söyledi. Bu durumun, fındık üretiminde sürdürülebilirliği tehdit ettiğini dile getirdi.
Fındıkta sürdürülebilir bir üretim için bahçelerin yenilenmesi gerektiğini vurgulayan Turan, “Yaşlanmış bahçelerin gençleştirilmesi, rehabilitasyon çalışmalarının yürütülmesi ve birim alanda verimin artırılması şart. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın, ilgili kurumlar ve sektör paydaşlarıyla iş birliği içinde bu süreci hızlandırması gerekiyor. Aksi halde hem üretim hem de üretici kaybı devam edecektir” açıklamasında bulundu. – GİRESUN
